Το τζαμί του Ιμπραήμ Χαν, του τρελού, στη Φορτέτζα Ρεθύμνου-Φωτογραφίες

 

Ψηλά πάνω στο Φρούριο Φορτέτσα, το οποίο δεσπόζει στην παλιά πόλη του Ρεθύμνου, βρίσκεται το Τζαμί του Ιμπραήμ Χαν ή Ιμπραήμ Α’.

Πρόκειται για ένα τεράστιο τετράγωνο κτίσμα, σχεδόν στο μέσο του φρουρίου, που φέρει ένα εντυπωσιακό θόλο.

Κατασκευάστηκε κατά την Ενετοκρατία, περίπου το 1583, και λειτούργησε ως χριστιανικός ναός, αφιερωμένος στον Άγιο Νικόλαο (St. Nicolo).

Ο καθεδρικός ναός της πόλης είχε καταστραφεί τότε από επιδρομή και έτσι για ασφάλεια ο καθεδρικός του Ρεθύμνου μεταφέρθηκε στο φρούριο.

Όταν η πόλη καταλήφθηκε από τους Οθωμανούς ο ναός μετατράπηκε σε τζαμί με την προσθήκη ενός μεγάλου θόλου, διαμέτρου 11 μέτρων.

Το τζαμί αφιερώθηκε στον τότε σουλτάνο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας Ιμπραήμ Χαν.

Στις μέρες μας το τζαμί σώζεται σε πολύ καλή κατάσταση. Στο εσωτερικό του βλέπουμε, πέρα από τον εντυπωσιακό θόλο, τα σφαιρικά τρίγωνα που σχηματίζονται στις γωνίες των τοίχων. Επίσης στο νότιο τοίχο το περίτεχνο μιχράμπ με τα ανάγλυφα σχέδια.

Από το μιναρέ σώζεται μόνο ένα μικρό κομμάτι έξω από την είσοδο του τζαμιού.

Ποιος όμως ήταν ο Ιμπραήμ Χαν ή Ιμπραήμ Α' ;

Ο Ιμπραήμ γεννήθηκε στις 6 Νοεμβρίου 1615 στο παλάτι Τοπκαπί στην Κωνσταντινούπολη. Ήταν γιός του Σουλτάνου Άχμεντ Α' και της «χασεκί» του Κιοσέμ Σουλτάν.

Η «χασεκί», ήταν η Αναστασία από την Τήνο που την είχαν απαγάγει Οθωμανοί σε ηλικία 14 ετών.

Όταν ο Ιμπραήμ ήταν μόλις δύο ετών ο πατέρας του πέθανε ξαφνικά και τον διαδέχθηκε ο θείος του Μουσταφά. Μαζί με την μητέρα του και τα αδέλφια του στάλθηκαν στο Παλιό Παλάτι.

Τον Σεπτέμβριο του 1623 ο Μουσταφά εκθρονίστηκε λόγω της κακής ψυχικής του υγείας και τον διαδέχθηκε ο Μουράντ Ε', αδελφός του Ιμπραήμ.

Ο Μουράντ από φόβο ότι τα αδέλφια του κάποια στιγμή θα του πάρουν το θρόνο εκτέλεσε τρία εξ αυτών. Ο Ιμπραήμ τη γλίτωσε, λέγεται λόγω προστασίας που του προσέφερε η μητέρα του, όμως ο φόβος και οι συνθήκες ζωής του του προκάλεσαν ψυχικά προβλήματα.

Όταν πέθανε το 1640 ο Μουράντ και κλήθηκε να τον διαδεχθεί νόμιζε πως του είχαν στήσει παγίδα και δεν ήθελε να εμφανιστεί.

Κάπως έτσι στα 25 του, χωρίς να ξέρει τίποτα από διακυβέρνηση, ανέλαβε σουλτάνος. Ουσιαστικά την αυτοκρατορία διοικούσε η μητέρα του Κιοσέμ.

Το καλοκαίρι του 1645 έστειλε τον στόλο του και κατέλαβε τα Χανιά αποσπώντας τα από τους Ενετούς.

Ο Ιμπραήμ ήταν πολύ ιδιόρρυθμος, ή καλύτερα τρελός, αφού με αυτό το χαρακτηρισμό έμεινε στην ιστορία.

Επειδή μια μέρα ένα κάρο του έκλεισε το δρόμο στην Κωνσταντινούπολη διέταξε να απαγορευθούν τα κάρα στην πόλη.

Είχε πάθος με τις γούνες από σαμούρι. Λέγεται πως μέσα στο παλάτι στις γάτες είχε φορέσει γούνες από σαμούρι.

Γνωστό ήταν και  το πάθος του Ιμπραήμ για τις γυναίκες. Κλεινόταν για μέρες στο χαρέμι του και δεν ασχολούταν με τίποτα άλλο. Με εντολή του ένα δωμάτιο είχε επενδυθεί με γούνες και εκεί υποδεχόταν παρθένες τις οποίες αγόραζε η μητέρα του στα σκλαβοπάζαρα.

Υποφέροντας από πονοκεφάλους και αδύναμος από την έντονη σεξουαλική δραστηριότητα ο Ιμπραήμ έπεφτε συχνά θύμα κάθε κομπογιαννίτη που του υπόσχονταν θεραπεία.

Ο τρόπος ζωής του εξόργιζε τον κόσμο. Όμως η οργή του μεγάλωσε όταν επιβλήθηκε νέος φόρος για να ναυπηγηθεί αυτοκρατορική βάρκα στολισμένη με πετράδια.

Στις 7 Αυγούστου 1648 ο αρχηγός των Γενιτσάρων και η ηγετική ομάδα τους συγκεντρώθηκε στο τέμενος Ορτά. Ακολούθως μαζί με τους υποστηρικτές τους εισέβαλαν στο παλάτι. Δεν βρήκαν τον σουλτάνο αλλά την Κιοσέμ στην οποία ξεκαθάρισαν ότι ο Ιμπραήμ δεν μπορεί να παραμείνει στον θρόνο.

Η Κιοσέμ συμφώνησε και οδήγησε στο θρόνο τον 6χρονο τότε Μεχμέτ. Ήταν 8 Αυγούστου 1648 και θα παρέμενε στη θέση του σουλτάνου έως τον Νοέμβριο του 1687.

Ο νέος μεγάλος βεζίρης ζήτησε την επίσημη εκτέλεση του Ιμπραήμ. Πράγματι οι δήμιοι τον στραγγάλισαν και έτσι έκλεισε το κεφάλαιο του Ιμπραήμ του Τρελού στην οθωμανική ιστορία.