Το σπίτι του Χριστόφορου Κολόμβου στη Χίο-Οι θεωρίες για τη σχέση του με το νησί-Φωτογραφίες

Στο Πυργί της Χίου βρίσκεται ένα αρχοντικό σπίτι που οι ντόπιοι αποκαλούν το σπίτι του Χριστόφορου Κολόμβου.

Τι σχέση έχει όμως ο Κολόμβος με το νησί της Χίου;

Το συγκεκριμένο νησί του Αιγαίου από το 1346 έως το 1566 βρέθηκε υπό την κατοχή των Γενουατών. Ο Κολόμβος λέγεται πως ήταν γενουατικής καταγωγής και πριν ανακαλύψει την Αμερική ασχολούνταν με το εμπόριο, το οποίο τον έφερε στη Χίο.

Υπάρχει όμως και η θεωρία ότι ο Χριστόφορος Κολόμβος καταγόταν από την ίδια τη Χίο, την οποία υποστήριξαν ερευνητές όπως η Ruth Durlacher και ο Σπύρος Κατεράς.

Ωστόσο γενικότερα για την καταγωγή του υπάρχει αβεβαιότητα, αφού ισχυρίζονται, πέρα από τους Χιώτες, πως είναι δικό τους γέννημα θρέμμα, Ισπανοί, Πορτογάλοι, Άγγλοι, Γάλλοι, Αρμένιοι και Εβραίοι.

Ο Χριστόφορος Κολόμβος πάντως ποτέ δεν αναφέρθηκε στην καταγωγή του γεγονός που έχει ενισχύσει το μυστήριο γύρω από το πρόσωπο του.

Ο Κολόμβος φέρεται να βρέθηκε στη Χίο για εμπόριο μαστίχας μεταξύ του 1470 και του 1472, δηλαδή περίπου 20 χρόνια πριν ανακαλύψει την Αμερική.

Μάλιστα στην έκθεση «Η Χίος με το βλέμμα των περιηγητών» που παρουσιάζεται στη Δημόσια Βιβλιοθήκη Χίου "Κοραής", την οποία έχει επιμεληθεί ο ιστορικός Κώστας Ζαφείρης, μπορεί κάποιος να δει έντεκα καταγραφές της παρουσίας του Χριστόφορου Κολόμβου στη Χίο.

Μιλώντας πρόσφατα στην ΕΡΤ ο κ. Ζαφείρης ανέφερε πως πληροφορίες έρχονται στο φως και μέσα από τα ίδια τα ημερολόγια του Χριστόφορου Κολόμβου προς τους Ισπανούς Βασιλείς αποδεικνύοντας πως ήξερε τη χιώτικη μαστίχα και μιλούσε γι αυτή και τον τόπο που την παρήγαγε.

Όταν το Νοέμβριο του 1492 έφτασε στην Κούβα βρήκε ένα σκίνο που του θύμισε τη Χίο κι έγραψε γι αυτόν: «Ο θάμνος αυτός είναι μεγαλύτερος από εκείνον που είδα στη νήσο Χίο του Αρχιπελάγους».

Το 1492 σε γράμμα του στον Sancher ενημερώνει ότι η μαστίχα που βρήκε στην Κούβα δεν είναι ίδια με αυτή που «ευδοκιμεί μόνο στη Χίο».

Στην ίδια επιστολή, δείχνει καλός γνώστης της χιώτικης μαστίχας αφού γνωρίζει λεπτομέρειες για το προϊόν. Συγκεκριμένα αναφέρει ότι η συγκομιδή της γίνεται τον Μάιο και αποφέρει στη Χίο ετήσιο εισόδημα 50.000 δουκάτα. Σχετική αναφορά υπάρχει και στο «Ημερολόγιο Πλοίου 1492-1493» του Κολόμβου.

Πήγαν Χιώτες ναυτικοί πρώτοι στην Αμερική;

Για τον Χριστόφορο Κολόμβο υπάρχει όμως και μια άλλη ενδιαφέρουσα θεωρία που μας λέει πως από το Βροντάδο της Χίου ντόπιοι ναυτικοί συμμετείχαν στην ανακάλυψη της Αμερικής πριν από εκείνον.

Όπως έχει γράψει ο ερευνητής και λογοτέχνης Χρήστος Δ. Λάζος, επικεφαλής τους ήταν ο καπετάν Αντρέας, που μαζί με 3-4 συντοπίτες του είχαν φτάσει στην Αμερική πριν τον Κολόμβο και μάλιστα χαρτογράφησαν τη διαδρομή.

Φαίνεται ότι ο Κολόμβος όταν πήγε στη Χίο γνωρίστηκε με αυτούς και τους πήρε μαζί του στο ταξίδι προς την Αμερική ως συμβούλους, με τους χάρτες τους.

Και η θεωρία αυτή δεν μοιάζει εντελώς ανυπόστατη αφού υπάρχουν σχετικές αναφορές. Συγκεκριμένα, το 1904 στο περιοδικό «Κυανή Επιθεώρησις» του Παρισιού δημοσιεύθηκε άρθρο με τίτλο: «Περί Χριστοφόρου Κολόμβου και Χίων ναυτικών» στο οποίο, μεταξύ άλλων, αναφέρεται ότι ο Κολόμβος «… μετέβη εις Χίον το 1474 και παρέμεινε παρά τω πλοιάρχω Ανδρέα, όστις και τον συνόδευσε κατόπι εις το μέγα ταξίδιον του μετά τριών άλλων Χίων ναυτικών».

Ανάλογη αναφορά υπάρχει και στον «Εθνικό Κήρυκα» της Νέας Υόρκης, στο φύλλο της 4ης Ιανουαρίου 1925.

Όπως κι αν έχει το πράγμα ακόμα κι αν δεν δεχτούμε ότι οι Χιώτες ναυτικοί είχαν πάει στην Αμερική πριν τον Κολόμβο, σίγουρα ταξίδεψαν μαζί του στο ταξίδι του στον «Νέο Κόσμο».

Να πούμε τέλος πως οι Χιώτες δεν πιστεύουν μόνο πως στο Πυργί υπάρχει σπίτι όπου διέμενε ο Χριστόφορος Κολόμβος αλλά και ότι άφησε στο νησί απογόνους του. Το επώνυμο Κολόμβος, όπως διαπιστώσαμε είναι σύνηθες στη Χίο.