Απεσωκάρι: Κρίμα να σαπίζει σε χωράφι το Bofors 40 mm

 

Υπήρξε ένα από τα πιο αξιόπιστα και δημοφιλή αυτόματα πυροβόλα όπλα στη διάρκεια του Β Παγκοσμίου Πολέμου κι από τα πρώτα που στήριξαν το Ελληνικό Αντιαεροπορικό Πυροβολικό.

Πρόκειται για το αυτόματο πυροβόλο Bofors 40 mm σχεδιασμένο τη δεκαετία του 1930 από τον σουηδικό κατασκευαστή όπλων AB Bofors.

Ωστόσο το Bofors της φωτογραφίας μας αφότου έπαιξε το ρόλο του στη διάρκεια του πολέμου εν καιρώ ειρήνης μάλλον που παραμελήθηκε κι αφέθηκε να σαπίζει σε χωράφι στο Απεσωκάρι της Μεσαράς.

Παλαιότερα δέσποζε φροντισμένο σε μικρή πλατεία του χωριού, όμως τώρα έχει εγκαταλειφθεί δίπλα σε ένα ελαιώνα. Κι είναι απορίας άξιο το γιατί αυτής της ενέργειας καθώς πρόκειται για ένα πυροβόλο με ιστορική σημασία και αξία που είτε θα έπρεπε να φιλοξενείται σε κάποιο μουσείο είτε να βρίσκεται κάπου που να μην σκουριάζει εκτεθειμένο στις καιρικές συνθήκες και μέσα στα χόρτα.

Στην Ελλάδα το πυροβόλο Bofors 40 mm αρχικά χρησιμοποιήθηκε ως αντιαεροπορικό ενώ στη συνέχεια τοποθετήθηκε για λόγους άμυνας στα πυροβολεία κοντά στη θάλασσα ώστε να μπορεί να χτυπήσει αποβατικά σε περίπτωση προσέγγισης εδαφών μας.

Ήταν ευρεία η χρήση του και στην Κύπρο και λέγεται πως με ένα τέτοιο χτυπήθηκε κατά λάθος από τους Κύπριους το ένα από τα 13 ελληνικά Νοράτλας, που απογειώθηκαν από την Κρήτη στο πλαίσιο της επιχείρησης ΝΙΚΗ κατά την τουρκική εισβολή, με αποτέλεσμα τέσσερις αεροπόροι και 27 καταδρομείς να σκοτωθούν επί τόπου.

Το συγκεκριμένο πυροβόλο σχεδιάστηκε ως ενδιάμεσο αντιαεροπορικό πυροβόλο, καλύπτοντας το κενό μεταξύ των αντιαεροπορικών πυροβόλων μικρού διαμετρήματος κοντινής εμβέλειας ταχείας βολής και των αντιαεροπορικών μεγάλου διαμετρήματος βραδείας βολής, έναν ρόλο που προηγουμένως καλυπτόταν από παλαιότερα ξεπερασμένα πυροβόλα.

Το Bofors 40 mm L/60 ήταν για την εποχή του απόλυτα κατάλληλο για αυτόν τον ρόλο και ξεπέρασε τα ανταγωνιστικά σχέδια στα χρόνια που προηγήθηκαν του Β' Παγκοσμίου Πολέμου τόσο σε αποτελεσματικότητα όσο και σε αξιοπιστία.

Εισήλθε στην αγορά εξαγωγών γύρω στο 1932 και το προμηθεύτηκαν 18 χώρες μέχρι το 1939. Κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου έγινε ένα από τα πιο δημοφιλή και διαδεδομένα αντιαεροπορικά πυροβόλα μεσαίου βάρους. Χρησιμοποιήθηκε από την πλειοψηφία των δυτικών Συμμάχων και από ορισμένες δυνάμεις του Άξονα, όπως η Ναζιστική Γερμανία και η Ουγγαρία.

Μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, ο σχεδιασμός Bofors 40 mm L/60 θεωρήθηκε λιγότερο αποτελεσματικός οπότε η Bofors ανέπτυξε έναν νέο σχεδιασμό αντικατάστασης 40 mm με σημαντικά μεγαλύτερη ισχύ - το αυτόματο πυροβόλο Bofors 40 mm L/70, γνωστό και με την γενική ονομασία «Bofors 40 mm gun» - το οποίο υιοθετήθηκε από πολλά κράτη κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου και επιλέχθηκε ως πρότυπο του ΝΑΤΟ τον Νοέμβριο του 1953.

Το Bofors 40 mm L/60 θα συνέχιζε ωστόσο να χρησιμοποιείται πολύ καιρό αφότου κατέστη παρωχημένο ως αντιαεροπορικό όπλο λόγω του τεράστιου αριθμού πλεοναζόντων πυροβόλων αυτού του τύπου από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.