Ο μεγαλοπρεπής ναός της Ευαγγελίστριας στο Φρε Αποκορώνου και η πλούσια ιστορία του

 

Πολιούχος και καμάρι στο Φρε Αποκορώνου Χανίων είναι ο Ιερός Ναός Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, η Ευαγγελίστρια όπως την αποκαλούν οι κάτοικοι του γραφικού οικισμού.

Πρόκειται για ένα εντυπωσιακό σταυροειδή εγγεγραμμένο ναό με τρούλο, χαρακτηριστικό δείγμα της νεότερης εκκλησιαστικής αρχιτεκτονικής. Αξιόλογος και ο τοιχογραφικός του διάκοσμος, που καλύπτει κάθε σπιθαμή του ναού, και φιλοτεχνήθηκε από το Στυλιανό Καρτάκη, μαθητή του Φώτη Κόντογλου.

Ο ναός ξεκίνησε να χτίζεται το 1856 από τον αρχιμανδρίτη Μακάριο Μπραουδάκη και στη συνέχεια γύρω απ' αυτόν φτιάχτηκαν κελιά κι ένα σχολείο τα οποία κατεδαφίστηκαν τη δεκαετία του 1930 προκειμένου να ξεκινήσει η ανακαίνιση της Ευαγγελίστριας που ολοκληρώθηκε το 1940. Στις ανακαινιστικές εργασίες, που απέδωσαν στο ναό στη σημερινή του μορφή, πρωταγωνιστική ήταν η μορφή του ιερέα Γιάννη Λαγουμιτζάκη.

Όλοι οι κάτοικοι του Φρε βοήθησαν εκείνη την περίοδο, ακόμα και από το υστέρημα τους, για να μπορέσει το χωριό τους να αποκτήσει ένα μεγαλοπρεπή ναό.

Μάλιστα λέγεται πως την περίοδο της Κατοχής οι αντάρτες τον χρησιμοποιούσαν ως ορμητήριο γι αυτό κι έγινε στόχος επίθεσης από τους Γερμανούς που τον χτύπησαν με δυο οβίδες. Όπως υποστηρίζουν οι κάτοικοι, οι οβίδες διαπέρασαν το καμπαναριό χωρίς να προκαλέσουν την παραμικρή ζημιά καταγράφοντας το ως θαύμα της Ευαγγελίστριας.

Στο εσωτερικό του ναού φυλάσσεται η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας Βρεφοκρατούσας, η φιλοτέχνηση της οποίας, κατά την παράδοση, αποδίδεται στον Ευαγγελιστή Λουκά.Η ίδια παράδοση αναφέρει πως την εικόνα έφεραν στο Φρε οι τελευταίοι υπερασπιστές της Κωνσταντινούπολης το 1453, όταν η πόλη έπεσε στα χέρια των Οθωμανών.

Αργότερα μεταφέρθηκε στο Άγιο Όρος για να προστατευθεί από τους κατακτητές της Κρήτης και το 1838 επέστρεψε ξανά στο Φρε από τον Αρχιμανδρίτη Μακάριο Μπραουδάκη, ο οποίος ξεκίνησε να κτίζει το ναό στη χάρη της Ευαγγελίστριας. Βέβαια για άγνωστο λόγο το κτίσμα που ξεκίνησε τότε να φτιάχνει γκρεμίστηκε αλλά δεν το έβαλε κάτω και άρχισε ξανά την ανέγερση του, από την αρχή.

Η ιστορία θέλει την εκκλησία της Ευαγγελίστριας και το δημοτικό σχολείο του χωριού να φιλοξενούν την Παγκρήτια Επαναστατική Συνέλευση, που συγκροτήθηκε τον Ιανουάριο του 1878.

Το 2001 το Υπουργείο Πολιτισμού χαρακτήρισε το ναό της Ευαγγελιστρίας, ως μνημείο που χρήζει ειδικής κρατικής προστασίας.