Κυριακή των Βαΐων:Ο σταυρός από φύλλα φοίνικα-οι συμβολισμοί και η χρήση του - Ιστορίες, Ρεπορτάζ, Σχολιασμός Κρήτης Blog | e-storieskritis.gr
 
[style="border: 2px solid; border-color: rgb(55, 62, 89); border-radius: 5px;"] Διαφήμιση Νο 2ος Χωρος Διαφημισης Sat Alarm
ad banner
Διαφήμιση Νο 2ος
 
Διαφήμιση Νο 1ος Χωρος Διαφημισης to pagoto
to pagoto kritis
Διαφήμιση Νο 2ος

Κυριακή, 12 Απριλίου 2020

Κυριακή των Βαΐων:Ο σταυρός από φύλλα φοίνικα-οι συμβολισμοί και η χρήση του



Κυρίαρχα στοιχεία στον εορτασμό την Κυριακή των Βαΐων είναι ο σταυρός από βαγιόκλαδο μαζί με ένα κομμάτι κλαδιού ελιάς που μοιράζονται στους πιστούς στην εκκλησία.

Πρόκειται για ιερά σύμβολα και ως τέτοια αντιμετωπίζονται όταν πλέον μεταφέρονται στο σπίτι. Οι περισσότεροι τα τοποθετούν στον εικονοστάσι ενώ παλιά στην Κρήτη κάποιοι έβαζαν το κλαδί ελιάς δίπλα στο εικόνισμα και το σταυρό πίσω από την πόρτα του σπιτιού να φυλάει την οικογένεια .

Σε όλη την Κρήτη ωστόσο, χρησιμοποιούνται τα φύλλα των ιερών αυτών συμβόλων ως ιαματικά για ανθρώπους και ζώα. Συνήθως γίνονται θυμιάματα.

Ο σταυρός των  Βαΐων, φτιαγμένος από τα φύλλα του πιο ανθεκτικού αειθαλούς δέντρου, του φοίνικα, μεταφέρει πολλούς και διαφορετικούς συμβολισμούς. Θεωρείται πως τα φοινικόκλαδα μπορούν να μεταφέρουν τις ιδιότητες τους στους ανθρώπους και τα ζώα, ακόμα και στα δέντρα και τα φυτά. Τα βαγιοχτυπήματα που απαντώνται σε αρκετές ελληνικές περιοχές αποτελούν την κυριότερη έκφραση αυτού του συμβολισμού.

Στην Κρήτη θεωρούνταν πως η διαδικασία πλεξίματος των σταυρών είχε  γονιμικό χαρακτήρα. Έτσι επέλεγαν να τους πλέκουν φρεσκοπαντρεμένες γυναίκες που δεν είχαν ακόμα αποκτήσει παιδιά είτε ανύπαντρες κοπέλες. Γενικότερα πάντως η δημιουργία των σταυρών των Βαΐων ήταν γυναικεία υπόθεση , καθώς είναι εκείνες που διαιωνίζουν τη ζωή.

Σε χωριά της νότιας και κεντρικής Κρήτης (στις πρώην επαρχίες Αγίου Βασιλείου, Αμαρίου, Πυργιωτίσσης και Καινουργίου) συνήθιζαν να κρεμούν τους σταυρούς στους ελαιώνες και σε αμπέλια ή να τους μεταφέρουν σε λαχανόκηπους. Η κίνηση αυτή αποσκοπούσε να μεταφέρει τις δυνάμεις που καθιστούν το φοινικόδεντρο θαλερό, σε συνδυασμό με την ευλογία της Εκκλησίας, σε φυτά και δέντρα.

Συνήθως το σταυρό μετέφερε στις καλλιέργειες η γυναίκα του σπιτιού τυλιγμένο σε λευκό μαντίλι.

Στην Κίσσαμο για να μπεί το βαγιόκλαδο στο σπίτι έπρεπε να προηγηθεί μεγάλη καθαριότητα και φροντίδα. Πίστευαν πως ακόμα και τα μιαρά εγκατέλειπαν τα σπίτια προκειμένου να μπει ο σταυρός γι αυτό έλεγαν το περίφημο: Όξω ψύλλοι και κοριοί να μπει το χρυσό βαγί.

Στη Σητεία τα βαγιόφυλλα είχαν άλλη χρήση καθώς τα χρησιμοποιούσαν για να ανεβαίνει το προζύμι. Έκαιγαν το σταυρό και με τη στάχτη του ζύμωναν ψωμί.

(Πηγή: Λαικές Τελετουργίες στην Κρήτη-Έθιμα στον κύκλο του χρόνου, Νίκος Ψιλάκης, εκδόσεις Καρμάνωρ).

ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ αυστηρά η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική του περιεχομένου του παρόντος σε οποιοδήποτε siteχωρίς προηγούμενη άδεια της κατόχου του Ελένης Βασιλάκη, Νόμος 4481/2017 και κανόνες Διεθνούς Δικαίου που ισχύουν στην Ελλάδα

Σελίδες