Γεωργία Μπαλτζάκη: Η Μόνικα του Καστελλίου την περίοδο της Κατοχής-Ποιος ήταν ο ρόλος της

 

Υπήρξαν  την περίοδο της Γερμανικής Κατοχής πρόσωπα, άνδρες και γυναίκες, που διατηρούσαν το ρόλο του διπλού πράκτορα.

Ένας ρόλος που δεν ήταν εύκολος και εμπεριείχε μεγάλους κινδύνους, είτε να αποκαλυφθεί και να εκτελεστούν από τις Δυνάμεις Κατοχής είτε και από τους ίδιους τους Έλληνες που δεν γνώριζαν τη συμβολή τους στον κοινό αγώνα.

Τα πρόσωπα αυτά συνήθως ήταν διερμηνείς μια θέση που τους επέτρεπε να υποκλέψουν πολλά μυστικά του Κατοχικού στρατού, να τα μεταφέρουν στους άντρες της Αντίστασης και αυτοί με τη σειρά τους στους Συμμάχους.

Για το ντόπιο πληθυσμό την περίοδο της Κατοχής οι άνθρωποι αυτοί ήταν προδότες γιατί βρίσκονταν κοντά στον εχθρό. Και τα μετακατοχικά χρόνια όμως η αμφιβολία για τους διερμηνείς (πατριώτες ή προδότες;) υπήρχε και σε μερικές περιπτώσεις διατηρείται ακόμα και σήμερα.

Η ιστορική έρευνα όμως οφείλει να αποκαλύψει την αλήθεια και να αποδώσει τους ανθρώπους, που βοήθησαν να εκδιωχθούν οι Γερμανοί και να μειωθεί ο φόρος αίματος από την πλευρά των Ελλήνων, καθαρούς στην κοινωνία, έστω και μετά τον θάνατό τους, τονίζοντας τη μεγάλη και σημαντική προσφορά τους.

Ανάμεσα σε αυτά τα πρόσωπα που βρέθηκαν δίπλα στους Γερμανούς αλλά είχαν λόγω της θέσης τους σημαντική προσφορά στον αγώνα ενάντια τους ήταν και η Γεωργία Μπαλτζάκη, η οποία γεννήθηκε στο Καστέλλι Πεδιάδος το 1923.

Κόρη του Μανόλη Μπαλτζάκη και της Καλλιόπης (το γένος Χαλκιαδάκη). Ο Μανόλης με την Καλλιόπη απέκτησαν τέσσερα παιδιά.Τον Γιάννη, τη Μαρία, τη Γεωργία και την Ειρήνη. Από τους συγχωριανούς της, η Γεωργία τα χρόνια της Κατοχής, πήρε το προσωνύμιο Μόνικα. Οι περισσότεροι τη γνώριζαν ως Μόνικα παρά ως Γεωργία Μπαλτζάκη.

Η Γεωργία, λοιπόν, ήταν φαινόμενο φιλομάθειας για την εποχή της. Από πολύ μικρή διάβαζε συνεχώς και πλούτιζε τις γνώσεις της. Μαθήτρια του Γυμνασίου το 1938, έσπασε το πόδι της και έμεινε στο κρεβάτι δύο χρόνια. Από το κρεβάτι διάβαζε και περνούσε τα μαθήματα στις εξετάσεις του Γυμνασίου χωρίς να παρακολουθεί τις παραδόσεις.

Στη διάρκεια της κατάκλισής της, κατάφερε να μάθει μόνη της δύο ξένες γλώσσες, Αγγλικά και Γερμανικά.

Την περίοδο της Γερμανικής Κατοχής οι Γερμανοί χρειάστηκαν διερμηνέα και έτσι η Μόνικα βρέθηκε  δίπλα στον Φρούραρχο του αεροδρομίου Καστελλίου Ταγματάρχη Τρόστ.

Λόγω της δουλειάς της διερμηνέως, η Γεωργία Μπαλτζάκη ίσως ήταν το πιο αμφιλεγόμενο πρόσωπο του Καστελλίου μετά την Κατοχή και μέχρι τον θάνατό της.

Καθημερινά, τα δύσκολα χρόνια 1941-1944, την συναντούσαν δεκάδες πολίτες από όλα τα χωριά της ευρύτερης περιοχής της επαρχίας Πεδιάδος, της Βιάννου, του Μονοφατσίου, της Μεσαράς και του Λασιθίου. Κι όταν την έβλεπαν δίπλα στον Γερμανό Ταγματάρχη, φυσικό ήταν να την κοιτάζουν ύποπτα. Έτσι άλλοι έλεγαν ότι είναι συνεργάτης των Γερμανών και άλλοι ότι βοήθησε την Αντίσταση, μέλος της οποίας ήταν και η ίδια. Όπως αναφέρει ο Γεώργιος Καλογεράκης, σήμερα είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε πως πράγματι βοήθησε από τη θέση που βρέθηκε συμπατριώτες της.

Η Γεωργία Μπαλτζάκη, μετά την Κατοχή, συνέχισε να διαβάζει και να μορφώνεται.Κατάφερε να μάθει οχτώ ξένες γλώσσες μεταξύ των οποίων και Ρωσικά. Η επιθυμία της ήταν να σπουδάσει και να γίνει γυμνάστρια. Έδωσε εξετάσεις και πέτυχε στη Γυμναστική Ακαδημία. Δεν κατάφερε όμως να πραγματοποιήσει το όνειρό της.

Οικονομικοί λόγοι την ανάγκασαν να μην εγγραφεί στη Σχολή. Εγκαταστάθηκε στο Ηράκλειο και έπιασε δουλειά σε φαρμακείο. Ήταν η πρώτη γυναίκα που φόρεσε πανταλόνια στο Καστέλλι.Η πρώτη γυναίκα που οδήγησε και διέθετε αυτοκίνητο την δεκαετία του 1950 στην πόλη του Ηρακλείου και μια γυναίκα που τολμούσε και κάπνιζε δημόσια.Τόσο πολύ είχε κάνει αυτό εντύπωση, ώστε οι εφημερίδες της εποχής το έκαναν είδηση στις στήλες τους.

Από το φαρμακείο έφυγε γρήγορα και έπιασε δουλειά στο Ξενοδοχείο ΚΑΝΤΙΑ ως διευθύντρια (λόγω των πολλών ξένων γλωσσών που γνώριζε).Το ξενοδοχείο βρισκόταν στο κέντρο του Ηρακλείου στη λεωφόρο Δικαιοσύνης και ήταν ιδιοκτησίας του πατέρα του γνωστού Κώστα Ζουράρη.

Μόλις ο Αριστοτέλης Ωνάσης δημιούργησε τις ΟΛΥΜΠΙΑΚΕΣ ΑΕΡΟΓΡΑΜΜΕΣ, η Γεωργία Μπαλτζάκη ήταν ένα από τα πρώτα διευθυντικά στελέχη που στελέχωσαν την εταιρεία.Στην Γεωργία άρεσαν πολύ τα ταξίδια. Ταξίδεψε σ’ όλον τον κόσμο, έφθασε μέχρι το Θιβέτ, όπου παρέμεινε ένα μήνα.

Πολιτικά κόμματα στη διάρκεια της μεταπολίτευσης της έκαναν προτάσεις να κατέλθει στον πολιτικό στίβο διεκδικώντας μια θέση στην Ελληνική Βουλή. Η ίδια αρνήθηκε.

Το 1992 ένα μηχανάκι την χτύπησε έξω από τον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Μηνά. Το χτύπημα ήταν βαρύ και η Γεωργία έπεσε σε κώμα. Πέθανε στις 25 Δεκεμβρίου 1992.

Ένα από τα παράπονα των φίλων της ήταν ότι δεν μιλούσε ποτέ για τα τέσσερα χρόνια της Κατοχής και την περίοδο που η ίδια ήταν διερμηνέας των Γερμανών. Μόλις επιχειρούσε κανείς από την παρέα να ανοίξει ένα θέμα για τα Κατοχικά χρόνια, η Γεωργία ευγενικά άλλαζε συζήτηση.

Δεν υπερασπίστηκε ποτέ το εαυτό της στις κατηγορίες ή στα κενά που άφησε το πέρασμά της από τα γραφεία του Γερμανικού Φρουραρχείου. Αυτό άλλωστε δεν θα έκανε κάποιος που έμαθε για χρόνια να λειτουργεί ως διπλός πράκτορας;

(Το κτίριο της φωτογραφίας είναι το πατρικό της σπίτι στο Καστέλλι)

(Πηγή: Η ΚΡΗΤΗ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ 1941-1945, με πληροφορίες προερχόμενες από το αρχείο του Ιστορικού και συγγραφέ Γεωργίου Α. Καλογεράκη και φωτογραφία της Γ. Μπαλτζάκη επίσης)