Κισσοί: Το μικρό χωριό της Μεσαράς με παρελθόν από τη Βενετοκρατία που κοντεύει να ερημώσει (Φωτο)

 

Οι Κισσοί είναι ένας μικρός οικισμός στην πεδιάδα της Μεσαράς, δυτικά της τεχνητής λίμνης της Φανερωμένης.

Κτισμένος στους νοτιοδυτικούς πρόποδες του Ψηλορείτη δεν απέχει πάνω από 10 χιλιόμετρα από τις Μοίρες όμως τείνει στις μέρες μας προς εγκατάλειψη και ερήμωση.

Λιγοστά σπίτια του κατοικούνται κι όλα τα υπόλοιπα είτε καταρρέουν από την απουσία φροντίδας είτε χρησιμοποιούνται ως μετόχια για αγροτικές εργασίες ανθρώπων που κατάγονται από εκεί αλλά δεν ζουν μόνιμα στο χωριό.

Οι Κισσοί ωστόσο δεν είναι ένας νέος οικισμός που εμφανίστηκε τους τελευταίους αιώνες. Στις ενετικές απογραφές συναντάται μαζί με το κοντινό Μαγαρικάρι και τον Καλοχωραφίτη. Μάλιστα το 1583 οι Κισσοί (τότε Chissus) μετρούσαν 157 κατοίκους.

Την περίοδο της Τουρκοκρατίας οι Κισσοί ήταν έδρα του Δήμου της περιοχής και διέθεταν και οθωμανικά λουτρά σε απόσταση περίπου ενός χιλιομέτρου από τον υφιστάμενο οικισμό όπου βρίσκεται πηγή. Από την πηγή αυτή, στη θέση που ονομάζεται Λούτρα, παίρνει ακόμα και σήμερα το νερό του ο οικισμός, όπως μας περιέγραψε ο εφημέριος των Κισσών π. Εμμανουήλ Μπαριτάκης.

Μάρτυρας του παρελθόντος των Κισσών και ο ναός του Αγίου Γεωργίου ο οποίος μπορεί να έχει υποστεί ανακαινιστικές εργασίες και να μην μαρτυρά εξωτερικά την ιστορία του όμως αν μπει κάποιος στο εσωτερικό του θα παρατηρήσει πως κάτω από το παχύ στρώμα ασβέστη κρύβονται τοιχογραφίες. Ένα μικρό κομμάτι τους είναι εμφανές καθώς η αποκάλυψη του τοιχογραφικού διακόσμου σε όλη την έκταση του ναού δεν είναι εύκολη υπόθεση. Έξω από το ναό βλέπουμε και αρχιτεκτονικά μέλη (τμήματα από δυο κίονες)  που λένε οι κάτοικοι πως ανήκουν σε κάποιο μνημείο που υπήρχε στους Κισσούς και δεν έχουν μεταφερθεί από αλλού.

Στο κέντρο του χωριού ξεχωρίζει μια ακόμα εκκλησία, που σήμερα είναι ο ενοριακός ναός των Κισσών. Είναι αφιερωμένη στην Αγία Αικατερίνη και όπως βλέπουμε στο υπέρθυρο της κτίστηκε το 1911. Ωστόσο λέγεται πως μάλλον στο σημείο προϋπήρχε ναός και σε ένα τμήμα του που διασώθηκε ανεγέρθηκε ο σημερινός.

Και οι δυο ναοί έχουν υποστεί ανακαινιστικές εργασίες κατά την περίοδο που εφημέριος στο χωριό είναι ο π. Εμμανουήλ Μπαριτάκης ο οποίος με τους λίγους εναπομείναντες κατοίκους κάνει αγώνα ώστε να κρατηθούν ζωντανοί οι Κισσοί. Όπως μας λέει, πριν χρόνια λετουργούσε εκεί ένα μικρό καφενείο και κάθε Κυριακή ήταν σημείο συνάντησης χωριανών και περαστικών. Σήμερα τέτοιο σημείο δεν υπάρχει και οι 15 ψυχές που παραμένουν στους Κισσούς έχουν ως μοναδικό τόπο συνάντησης την εκκλησία τους.

Ο Άγιος Γεώργιος