Βρέλη ή Άγιος Αντώνιος: Το μικρό και όμορφο χωριό της Μεσαράς με παρελθόν από τη Βενετοκρατία

 

Κτισμένο σε ύψωμα και σε κοντινή απόσταση από τις Μοίρες το χωριό Άγιος Αντώνιος είναι περισσότερο γνωστό με την παλιότερη ονομασία του ως Βρέλη.

Βρέλης αναφέρει μια εκδοχή πως λεγόταν ο Μπέης της περιοχής επί Τουρκοκρατίας κι απ' αυτόν είχε πάρει την ονομασία του το χωριό.

Ωστόσο ο Στέργιος Σπανάκης γράφει πως στο Δουκικό Αρχείο του Χάνδακα συναντάμε το 1389 την αρχαιότερη μνεία στον οικισμό με την ονομασία Vrelli, άρα το όνομα του δεν προήλθε την περίοδο της Τουρκοκρατίας από κάποιον Μπέη, αλλά προϋπήρχε.

Επίσης το 1390 βλέπουμε το χωριό σε συμβόλαιο που αναφέρει μεταξύ άλλων: «Εγώ ο Γεώργιος Καλιέργης κατ… με τα μέρη μου εις του Βρέλη».

Και μεταγενέστερα το συναντάμε σε αναφορά του Καστροφύλακα  ως Vreli Paglioghorio με 303 κατοίκους.

Από που προκύπτει ο προσδιορισμός του ως Παλιό Χωριό δε γνωρίζουμε όμως για το Βρέλη ο Σπανάκης αναφέρει πως μάλλον οφείλεται στον πρώτο οικιστή του Marco Vrelli που ήταν δανειστής του βενετικού δημοσίου.

Μεταγενέστερα, όταν μαζικά είχαμε αλλαγές στις ονομασίες χωριών, άλλαξε το όνομα του και το Βρέλη και μετονομάστηκε σε Άγιος Αντώνιος από την εκκλησία που συναντάμε στην άκρη του οικισμού.

Σήμερα στον Άγιο Αντώνιο διαμένουν ελάχιστοι άνθρωποι σε μόνιμη βάση ωστόσο βλέπουμε αρκετά σπίτια του να ανακαινίζονται κι αυτό είναι ενθαρρυντικό για το μέλλον του