Ζωοδόχος Πηγή στον Πρίνο Ρεθύμνου-Ένα μνημείο στολίδι που καταστρέφεται αβοήθητο (Φωτο) - Ιστορίες, Ρεπορτάζ, Σχολιασμός Κρήτης Blog | e-storieskritis.gr

Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου 2026

Ζωοδόχος Πηγή στον Πρίνο Ρεθύμνου-Ένα μνημείο στολίδι που καταστρέφεται αβοήθητο (Φωτο)

 


Στολίδι για τον οικισμό του Πρίνου στο Ρέθυμνο αλλά και γενικότερα για τον εκκλησιαστικό χώρο στην Κρήτη αποτελεί ο βυζαντινός ναός της Ζωοδόχου Πηγής.


Τον συναντάμε σε κοντινή απόσταση από τον οικισμό του Πρίνου στην άκρη του φαραγγιού, στη θέση Δρακόνερο.


Ο εφημέριος που υπηρέτησε την ενορία του Πρίνου για τουλάχιστον τέσσερις δεκαετίες ο π. Ευάγγελος Δερμιτζάκης τον βάπτισε «Παραπονεμένη Παναγιά» θέλοντας να δώσει έμφαση στα σοβαρά προβλήματα που το πέρασμα των αιώνων προκάλεσαν στο κτίσμα για τα οποία δυστυχώς μέχρι σήμερα δεν έχει γίνει καμία παρέμβαση. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα ο ναός να κινδυνεύει ανά πάσα στιγμή να καταρρεύσει και να χαθούν ο τρούλος και οι ενδιαφέρουσες τοιχογραφίες του.


Πρόκειται για κτίσμα του πρώτου μισού του 16ου αιώνα που λειτούργησε ως καθολικό μικρής μονής, κάποια από τα ερείπια της οποίας μπορούμε να δούμε στη νότια πλευρά του.


Ο ναός είναι κτισμένος κατά τον αρχιτεκτονικό τύπο του ελεύθερου σταυρού με τρούλο.Εφάπτεται στη δυτική πλευρά του με μικρή σπηλαιώδη κοιλότητα. Μάλιστα στον τοίχο που υπάρχει δίπλα στην κοιλότητα, εξωτερικά, διακρίνονται χρώματα των τοιχογραφίες που κάποτε αναπαριστούσαν τους Αρχαγγέλους.


Εξωτερικά τα τρία θυρώματα, στη βόρεια, δυτική και νότια πλευρά φέρουν υστερογοτθικά μοτίβα.


Εσωτερικά, στο νότιο τοίχο, σώζεται τάφος (αρκοσόλιο) της βενετοκρητικής οικογένειας των Τζαγκαρόλων με πλούσιο αναγεννησιακό γλυπτό διάκοσμο που, όταν μπορούσε να τον διακρίνει κανείς, απεικόνιζε την Έξωση των Πρωτοπλάστων.


Από τον πλούσιο τοιχογραφικό διάκοσμο που κάποτε κοσμούσε το ναό και χρονολογείται στις αρχές του 16ου αιώνα, έχουν διατηρηθεί μεγάλη τμήματα τα οποία όμως όσο περνά ο καιρός και δεν συντηρούνται φθείρονται όλο και περισσότερο.


Μιλάμε για μνημειακής κλίμακας όρθιες μορφές μοναστών Αγίων, έργα άριστου ζωγράφου που ακολουθεί τις τάσεις της Κρητικής Σχολής με δυτικές επιδράσεις στην απόδοση τους.


Μεταξύ άλλων διακρίνονται τοιχογραφίες του Αγίου Αλεξίου, του Αγίου Ευφρόσυνου, ο Ασπασμός Πέτρου και Παύλου, η Παναγία σε Θρόνο.


Γι αυτόν τον ωραίο ναό που εντυπωσιάζει ακόμα κι αν τον δει κανείς από μακριά φαίνεται πως έχουν στερέψει τα κονδύλια ώστε να διασωθεί.


Όπως μας είπε ο νυν εφημέριος του χωριού π. Σμάραγδος Δενδρινός, το 2009 ο προκάτοχος του π. Ευάγγελος ξεκίνησε τη μελέτη για την αποκατάσταση του ναού η οποία ολοκληρώθηκε αλλά δεν έφθασε ποτέ να υλοποιηθεί.


Τώρα, ευελπιστεί, ο Μητροπολίτης Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου κ. Πρόδρομος να μπορέσει να πιέσει την αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων ώστε να γίνε επικαιροποίηση της μελέτης, και να αναζητηθούν πόροι για αποκατάσταση αφού τα περιθώρια αναμονής έχουν στενέψει επικίνδυνα για το μνημείο.


Σύμφωνα με τον ιερέα, οι ρωγμές στο κτίσμα όσο περνούν τα χρόνια ανοίγουν περισσότερο, οι τρεις σημαντικότερες τοιχογραφίες των Αγίων Αλεξίου, Ευφρόσυνου και της Παναγίας δεν θα διακρίνονται μελλοντικά.


«Είναι ένας μικρός Μυστράς που καταρρέει», μας λέει από την πλευρά του ο π. Ευάγγελος Δερμιτζάκης, και προσθέτει: «Σαράντα χρόνια ήμουν στον Πρίνο και παλεύαμε να  σώσουμε τη Ζωοδόχο Πηγή η οποία αποτελούσε Μετόχι της Μονής Αρσανίου. Θέλουμε να αποκατασταθεί για να μην καταρρεύσει και αν μπορούμε να αναστηλώσουμε ένα από τα κελιά των μοναχών που υπήρχαν λίγα μέτρα πιο πάνω ώστε το μνημείο να μπορέσει να αντέξει και στους επόμενους αιώνες».




Το αρκοσόλιο

Τάφοι στο πάτωμα του








Μόλις που διακρίνονται ίχνη των τοιχογραφιών στον εξωτερικό τοίχο

Τμήμα από το σαρκοφάγο που βρέθηκε στο αρκοσόλιο στο ναό του Πρίνου.Ανήκει στην οικογένεια Zangarolo. Φυλάσσεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ρεθύμνου


Σελίδες