Στην καρδιά του Ηρακλείου, επί της Λεωφόρου Δημοκρατίας και
με θέα το Πάρκο Γεωργιάδη συναντάμε το εντυπωσιακό Μνημείο που αφιερώθηκε στους
νεκρούς της Μάχης της Κρήτης.
Μιλάμε για τους Έλληνες, Βρετανούς, Αυστραλούς και
Νεοζηλανδούς που προσέφεραν ότι
πολυτιμότερο είχαν, δηλαδή τις ζωές τους, πολεμώντας στη Μάχη της Κρήτης, τον
Μάιο του 1941.
Χαμηλά και σε κεντρικό σημείο του μνημείου βλέπουμε την Ελλάδα
με γυναικεία μορφή, αρχαιοπρεπώς ενδεδυμένη, να χαράζει την αναθηματική επιγραφή με σφύρα και
σμίλη.
Στην κορυφή του μνημείου άλλη μια γυναικεία μορφή, αυτή της φτερωτής
Θεάς Νίκης, κραδαίνει ξίφος.
Πίσω από την κεντρική σύνθεση, ορειχάλκινα ανάγλυφα με
παραστάσεις από τη Μάχη της Κρήτης, τα οποία επιστέφονται από τις σημαίες της
Ελλάδας και των συμμαχικών κρατών.
Τέλος, μπροστά από τις βαθμίδες που οδηγούν στο μνημείο
βρίσκονται δύο ιταλικά πολυβόλα, λάφυρα που έπεσαν στα χέρια των Βρετανών
Συμμάχων.
Ωστόσο τούτο είναι το εικαστικό κομμάτι του μνημείου που βλέπουμε όλοι εμείς περνώντας από
το σημείο, δεν είναι όμως μόνο αυτό.
Το πραγματικό μνημείο βρίσκεται κάτω από τη μαρμάρινη και
γλυπτική σύνθεση και είναι μια υπόγεια αίθουσα με τα οστά δεκάδων πεσόντων στη
Μάχη της Κρήτης. Μέχρι πριν από λίγα χρόνια ο χώρος αυτός ήταν ξεχασμένος από τις
τοπικές Αρχές και είχε περιέλθει σε άθλια κατάσταση.
Ευτυχώς κάποια στιγμή η κακή εικόνα του αναδείχθηκε και ο
Δήμος υποχρεώθηκε να πράξει το δέον. Δηλαδή να καθαρίσει και να ευπρεπίσει το
χώρο τοποθετώντας σε ράφια, ξεχωριστά μέσα σε 60 κασελάκια, με ονοματεπώνυμο στην επιφάνεια τους, τα οστά πεσόντων μαχητών. Παράλληλα έκλεισε την πρόσβαση με πόρτα που κλειδώνει για να
μην μπορεί ο καθένας να βανδαλίσει το χώρο και τους νεκρούς.
Μιλάμε για το ελάχιστο που μπορούσε να κάνει η Δημοτική Αρχή
γι αυτούς τους ήρωες που δεν δίστασαν ούτε λεπτό να πάρουν τα όπλα και να
αγωνιστούν ενάντια στο γερμανικό στρατό που διέθετε μακράν μεγαλύτερες δυνάμεις
και υπεροπλία.
Βέβαια το Ηράκλειο ως πόλη δεν φημίζεται για την πρέπουσα
τιμή που αποδίδει στους ήρωες του. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το έτερο μνημείο
του Αγνώστου Στρατιώτη στην πλατεία Ελευθερίας του οποίου το κενοτάφειο, στην
πίσω πλευρά, έχει μετατραπεί σε ηλεκτρολογική εγκατάσταση.
Και το μνημείο της Μάχης Κρήτης στο υπόγειο τμήμα του ήταν
αφημένο, μέχρι πριν από δέκα χρόνια, στην τύχη του χωρίς ουδείς να ενδιαφέρεται για
τα οστά των νεκρών που φιλοξενούσε, ούτε καν οι ίδιοι οι συγγενείς τους.
Όταν όμως εκεί αποδίδονται τιμές κάθε χρόνο το Μάιο στις εκδηλώσεις
μνήμης για τη Μάχη της Κρήτης δεν αποδίδονται απλά σε δυο γυναικεία αγάλματα
και τις μαρμάρινες στήλες του μνημείου.
Αντίθετα αποδίδονται στους
ανθρώπους που έχασαν τη ζωή τους για να
μπορούμε σήμερα να μιλάμε γι αυτό το ιστορικό γεγονός και να καμαρώνουμε. Και
δεν πρέπει να ξεχνάμε πως τα οστά
αρκετών εξ αυτών αναπαύονται κάτω από το μνημείο κι ίσως ακόμα και τώρα που οι
συνθήκες στο υπόγειο έχουν βελτιωθεί να αποζητούν και λίγο περισσότερο
ενδιαφέρον εκ μέρους μας με ένα
καντιλάκι ίσως να ανάβει στη μνήμη τους και την πόρτα να ανοίγει πότε πότε για να τους
μακαρίζουμε για την προσφορά τους.