Στο Μουσείο Ηρακλείου μια σπάνια συλλογή αργυροτυπιών της συλλογής Κρασσάκη-Φωτογραφίες

 

Μέχρι τις 20 Αυγούστου θα παραμείνει ανοικτή για το κοινό η  περιοδική έκθεση «Γραφή από Φως-Συλλογή Κρασάκη. Η Αρχαία Ελλάδα οκτώ πρωτοπόρων φωτογράφων», την οποία φιλοξενεί το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου.

Εκατό αργυροτυπίες, που διέσωσε και διατηρεί στη συλλογή του ο γνωστός Ηρακλειώτης συλλέκτης Μιχάλης Κρασσάκης, παρουσιάζονται στην αίθουσα περιοδικών εκθέσεων του Μουσείου στη συμβολή των οδών Μποφώρ και Ιωσήφ Χατζηδάκη.

Πρόκειται για μια τμήμα μόνο της σπουδαίας συλλογής του κ. Κρασάκη η οποία ταξιδεύει τον επισκέπτη σε αρχαιολογικούς χώρους ανά την Ελλάδα από τα τέλη του 19ου αιώνα ως τα μέσα του 20^ου.

Οκτώ εμβληματικοί φωτογράφοι ξεδιπλώνουν στην έκθεση το πώς είδαν και κράτησαν, μέσα από το φακό τους, την ελληνική ταυτότητα των μνημείων που αποτύπωσαν.

Ο Δημήτριος Κωνσταντίνου, ο Κωνσταντίνος Αθανασίου, ο Πέτρος Μωραΐτης, ο Frédéric Boissonnas, ο Νικόλαος Ζωγράφου, η Βούλα Παπαϊωάννου, η  Nelly’s και ο Σπύρος Μελετζής δεν φωτογράφισαν απλά αρχαιολογικούς χώρους, αλλά έκαναν τέχνη την ιστορία τους.

Η σπάνια συλλογή αυθεντικών αργυροτυπιών από τη Συλλογή Μιχάλη Κρασάκη, αναδεικνύει, όπως σημειώνει το Αρχαιολογικό Μουσείο, καθοριστικές όψεις της αρχαιολογικής φωτογραφίας στην Ελλάδα με τρόπο νοσταλγικό αλλά και ουσιαστικό.

Από τον Δ. Κωνσταντίνου, τον πρώτο Έλληνα φωτογράφο που δημοσίευσε, τη δεκαετία του 1860, λεύκωμα αρχαιολογικών φωτογραφιών, έως τον Σ. Μελετζή τον κατεξοχήν φωτογράφο της Εθνικής Αντίστασης που απαθανάτισε την Κνωσό στην πρώτη μεταπολεμική της άνθηση οι επισκέπτες της έκθεσης χορταίνουν ελληνικό φως.

Σε κάθε αργυροτυπία αναδύονται, άλλοτε έντονα και άλλοτε διακριτικά, η καλλιτεχνική έκφραση, η ιστορική τεκμηρίωση και η διεθνής προβολή της ελληνικής ταυτότητας, με κυρίαρχο σκηνικό τα αρχαία μνημεία.

Παρακολουθούμε στιγμιότυπα που διαπνέονται από το κίνημα του ρομαντισμού και τη σχεδόν ζωγραφική απόδοση των μνημείων της Ακρόπολης, των Δελφών, της Ολυμπίας έως την αλλαγή οπτικής που χαρακτηρίζει την εποχή του μοντερνισμού, με κύριο χαρακτηριστικό την αποσπασματικότητα και τις καθαρές γραμμές στην εικόνα. Εδώ όμως ελλοχεύει χαρακτηριστικά, η πλαστικότητα των γυμνών γυναικείων σωμάτων στον Παρθενώνα και η δύναμη της ανθισμένης αμυγδαλιάς στην Κνωσό, που από την επιφάνεια μας οδηγεί να βυθιστούμε στο άδυτο του ανακτόρου. 

Να σημειώσουμε πως η αργυροτυπία υπήρξε η πιο διαδεδομένη παραδοσιακή μέθοδος εκτύπωσης ασπρόμαυρων φωτογραφιών.Βασίζεται στη χρήση φωτογραφικού χαρτιού καλυμμένου με ένα γαλάτωμα ζελατίνας που περιέχει φωτοευαίσθητα άλατα αργύρου.

Η μέθοδος αναπτύχθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1880 και αποτέλεσε το βιομηχανικό πρότυπο για όλο τον 20ο αιώνα στην αναλογική φωτογραφία.

Οι αργυροτυπίες φημίζονται για το εξαιρετικό τονικό τους εύρος, την έντονη αίσθηση του βάθους, το πλούσιο μαύρο, το λευκό και τις διαβαθμίσεις του γκρι.Όταν η διαδικασία γίνεται σωστά, οι αργυροτυπίες έχουν μεγάλη διάρκεια ζωής στον χρόνο και θεωρούνται υψηλής καλλιτεχνικής αξίας.

Είναι ευτύχημα που ο Μιχάλης Κρασσάκης, μετά από μια λαμπρή καριέρα στη δημοσιογραφία στη Γερμανία, επέλεξε να επιστρέψει στο Ηράκλειο και σταδιακά να παρουσιάζει στο φιλότεχνο κοινό τμήματα της τεράστιας συλλογής έργων τέχνης που με πολύ προσπάθεια και αγώνα δεκαετιών συγκέντρωσε.

Η έκθεση αργυροτυπιών «Γραφή από Φως-Συλλογή Κρασάκη. Η Αρχαία Ελλάδα οκτώ πρωτοπόρων φωτογράφων», εγκαινιάστηκε από την Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη την Τρίτη 26 Μαϊου 2026.

Να θυμίσουμε πως τον Οκτώβριο του 2021 η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου είχε εγκαινιάσει στη Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων την έκθεση ζωγραφικής "Η Ελλάδα μετά την Επανάσταση-Καλλιτεχνικοί Θησαυροί από τη Συλλογή Κρασάκη" ενώ στον ίδιο χώρο φιλοξενήθηκε το 2024 και η έκθεση με 150 αυθεντικές αργυροτυπίες που φέρουν την υπογραφή της σημαντικότερης μορφής της μεσοπολεμικής ελληνικής φωτογραφικής σκηνής, της Nelly's.