Ο σπηλαιώδης ναός του Αγίου Αντωνίου στα Ρούστικα Ρεθύμνου-Φωτογραφίες

 

Έξω από τα Ρούστικα και δίπλα στο ποτάμι συναντάμε μια από τις πέντε βραχοεκκλησιές που λειτουργούν στην περιοχή. Η συγκεκριμένη είναι αφιερωμένη στον Άγιο Αντώνιο και φέρεται κατά το παρελθόν να υπήρξε μικρό μοναστηράκι.

Πρόκειται στην πραγματικότητα για μια μεγάλη βραχοσκεπή ένα τμήμα της οποίας κτίστηκε με πελέκια για να λειτουργήσει ως ναός ενώ το υπόλοιπο τμήμα της είναι ανοικτό κι έχει χρήση ως προαύλιο καθώς το σημείο είναι ψηλά στις βραχώδεις όχθες του φαραγγιού που διατρέχει ο ποταμός και η πρόσβαση γίνεται με τσιμεντένια σκάλα.

Το Ιερό χωρίζεται από τον κυρίως ναό με μια λιτή ξύλινη κατασκευή ενώ αυτό που χαρακτηρίζει το σπηλαιώδη ναό του Αγίου Αντωνίου στα Ρούστικα είναι η πληθώρα των εικόνων που οι πιστοί έφεραν ως αφιερώματα και κρέμασαν μέσα και έξω από το εκκλησάκι σε οπές και βολικά ανοίγματα των βράχων.

Ο σπηλαιώδης ναός του Αγίου Αντωνίου ανήκει στην Ιερά Μονή Προφήτη Ηλία Ρουστίκων. Το 1665 έγινε δωρεά στη Μονή το μικρό και έρημο τότε μοναστηράκι του Αγίου Αντωνίου με όλη την περιουσία του. Όπως αναφέρει ο Νίκος Ψιλάκης στο βιβλίο του «Μοναστήρια και Ερημητήρια της Κρήτης», η παπαδιά Καβαλλοπούλα εκχώρησε τον Άγιο Αντώνιο για να κατοχυρώσει μιαν άρκλα στην οποία είχε ταφεί ο σύζυγος της Καφάτος. Το 1612 πάντως ζούσε εκεί ως δόκιμος μοναχός ο πρώτος γνωστός ηγούμενος της Μονής του Προφήτη Ηλία, ο Ακάκιος Βλαστός. Το σχετικό νοταριακό έγγραφο το αναφέρει ως Μοναστήρι του Αγίου Αντωνίου Γκατέα στο Γριμπιλιανό.

Την περίοδο της Κατοχής ο σπηλαιώδης ναός έγινε καταφύγιο για τους κατοίκους της περιοχής, σύμφωνα με τον Στέλιο Σπιταδάκη, που θυμάται τον τόπο γύρω να είναι γεμάτος όμορφα περιβόλια.

Το φυσικό τοπίο που περιβάλλει το σπήλαιο είναι μοναδικό καθώς το νερό από το ποτάμι, το οποίο ξεκινά από τις Σαϊτούρες ενώνεται με το ποταμό του Καλονυκτίου και καταλήγει στον Πετρέ, διατηρεί μια οργιώδη βλάστηση με ψηλά πλατάνια κι άλλα δέντρα, ενώ λίγα μέτρα μακρύτερα λειτουργούσε κατά το παρελθόν νερόμυλος.