Ο ερειπωμένος ναός των Εισοδίων της Θεοτόκου στο Μεταξοχώρι Ιεράπετρας (Φωτογραφίες)

 

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά κτίσματα που μπορεί να δει κανείς στη γενέτειρα του σπουδαίου Κρητικού Πατριάρχη Μελετίου Μεταξάκη, το Μεταξοχώρι της Ιεράπετρας, είναι ο ερειπωμένος σήμερα κοιμητηριακός ναός των Εισοδίων της Θεοτόκου.

Πρόκειται για κτίσμα της Βενετοκρατίας το οποίο δυστυχώς, στα μέσα του 20^ου αιώνα, λόγω καθίζησης του εδάφους, καταστράφηκε καθώς κόπηκε στα τρία η στέγη του, το πάτωμα του ανασηκώθηκε και η αποκατάσταση του κατέστη αδύνατη.

Έτσι οι κάτοικοι αποφάσισαν να κτίσουν ένα καινούργιο ναό και να τον αφιερώσουν στα Εισόδια της Θεοτόκου επιλέγοντας γι αυτό το σκοπό σημείο στο χωριό όπου το έδαφος ήταν σταθερό και ο κίνδυνος να συμβεί κάτι ανάλογο με τον παλιό ανύπαρκτος.

Εκεί μεταφέρθηκε το περίτεχνο τέμπλο του παλιού ναού και οι εικόνες ενώ, όπως μας είπαν κάτοικοι του κοντινού οικισμού Χριστός, ο κατεστραμμένος ναός «αποθρονίστηκε».

Ο ερειπωμένος ναός των Εισοδίων είναι μονόχωρος καμαροσκεπής και αρκετά μεγάλος σε μέγεθος καθώς κάλυπτε τις λατρευτικές ανάγκες του οικισμού μέχρι το 1847 που οικοδομήθηκε ο νέος δίκλιτος ενοριακός ναός.

Πιθανότατα ο παλιός αυτός ναός κτίστηκε σε δύο ή και περισσότερες φάσεις, όπως μπορεί κάποιος να διακρίνει από τα λιθανάγλυφα στο παράθυρο, το αγιοθύριδο αλλά και τη νότια θύρα του που ανήκουν σε διαφορετικές περιόδους.

Τα πελέκια στην πόρτα και το παράθυρο είναι διακοσμημένα με ρόδακες κι άλλα σχέδια λαϊκής διακόσμησης ενώ πάνω από το αφαιρεμένο σήμερα ημικυκλικό τόξο της εισόδου είχε εντοιχιστεί  διακοσμητικό λαϊκότροπο λιθόγλυπτο με την εγχάρακτη επιγραφή «1846 ΕΧΤΙΣΘΗ ΟΥΤΟΣ Ο ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΓΙΑΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ».

Εξωτερικά βλέπουμε κι άλλα ενδιαφέροντα αρχιτεκτονικά στοιχεία, όπως είναι τα εντοιχισμένα πινάκια, ένα του 17ου και τα άλλα του 19^ου αιώνα, τα οποία ίσως αποτελούσαν κειμήλια εκείνης της εποχής, σύμφωνα με τις Αρχαιολόγους Γεωργία Μοσχόβη και Μαριάννα Κατηφόρη στο έργο τους «Ναοί με εντοιχισμένα αγγεία στο νομό Λασιθίου».

Τα τέσσερα πινάκια είναι τοποθετημένα σταυροειδώς κάτω από το αέτωμα της καλά διατηρημένης ανατολικής όψης, ανάμεσα στον περίτεχνο κυκλικό λίθινο φεγγίτη και σε ένα εντοιχισμένο ανάγλυφο λίθινο σταυρό.

Εσωτερικά ο ναός είναι γυμνός και ταλαιπωρημένος από την υγρασία. Διατηρείται μόνο η Αγία Τράπεζα στο ιερό βήμα και διακρίνονται η κόγχη, ο ευμεγέθης κυκλικός φεγγίτης και τα ανακουφιστικά τόξα (σφενδόνια) στα σωζόμενα τμήματα της οροφής.

Μια εικόνα των Εισοδίων μέσα στο Ιερό διατηρείται για να θυμίζει σε όποιον βρεθεί εκεί που ήταν αφιερωμένη αυτή η εκκλησία. Ενδιαφέρον επίσης παρουσιάζει το μικρό πεύκο που βρήκε πρόσφορες συνθήκες και φύτρωσε πάνω στην σκέπη του ναού στην δυτική πλευρά, δίνοντας ζωή στο κτίσμα που τη στερήθηκε και λόγω της θέσης του μέσα στο νεκροταφείο αλλά και λόγω της καταστροφής που υπέστη από την καθίζηση.

(Αντλήθηκαν πληροφορίες από την Ιστοσελίδα της Ιεράς Μητροπόλεως Ιεραπύτνης και Σητείας)

Είναι τόση η υγρασία μέσα στο ναό που πάνω από την πόρτα αναπτύχθηκαν σταλακτίτες πάνω από την πόρτα του