Ρουφάς: Ένας μικρός αλλά αρχοντικός οικισμός που υπήρξει ιπποτικό φέουδο την Βενετοκρατία

 

Ο Ρουφάς είναι ένας μικρός οικισμός του Δήμου Φαιστού κτισμένος σε ψηλό σημείο βορειοανατολικά των Μοιρών.

Όποιος βρεθεί εκεί εντυπωσιάζεται από τα λίγα αλλά ξεχωριστά, ως προς την αρχιτεκτονική τους, σπίτια του χωριού.

Μπορεί να έχει πια λιγότερους από 100 κατοίκους αλλά όσοι παραμένουν εκεί φροντίζουν για την ωραία εικόνα του χωριού τους. Τα παλιά, και μεγάλα σε μέγεθος όπως διαπιστώσαμε, σπίτια ανακατασκευάζονται διατηρώντας όμως στοιχεία από την αίγλη του παρελθόντος (θυρώματα, πελέκια στα παράθυρα, οικόσημα κτλ). Λίγα σπίτια έχουν αφεθεί τελείως στην τύχη τους κι έχουν καταρρεύσει.

Ταυτόχρονα οι δρόμοι εντός του οικισμού έχουν καλυφθεί με σταμπωτό σοβά, που παραπέμπει σε πλακόστρωση, συμπληρώνοντας την θετική εικόνα που παρουσιάζει ο Ρουφάς.

Ο οικισμός πάντως αυτός δεν είναι καινούργιος. Δε γνωρίζουμε από που πήρε την ονομασία του. Μπορούμε όμως να υποθέσουμε πως σχετίζεται με τη λατινική λέξη Rufa που έχει να κάνει με το κοκκινωπό χρώμα και τις αποχρώσεις του. Ενδεχομένως να ονομάστηκε έτσι επειδή τα χώματα του κοκκινίζουν.

Την παλαιότερη μνεία του ως Rufa τη συναντάμε σε έγγραφο του 1364 του Δουκικού Αρχείου του Χάνδακα.Εκείνη την περίοδο ήταν ιπποτικό φέουδο του Marcus Greco.

Αναφέρεται επίσης το 1577 από τον Fr.Barozzi και το 1583 από τον Καστροφύλακη με την ίδια ονομασία.

Κατά την Τουρκοκρατία, το 1671, βλέπουμε να ζουν σε αυτό υπόχρεοι 34 χαρατσιών. Σε άλλο τουρκικό έγγραφο του 1694 γίνεται αναφορά σε επίθεση 25 άπιστων χαϊνιδων, που είχαν καταφύγει προ καιρού στο εχθρικό φρούριο της Σούδας, και του μουρτάτ (άπιστου) Μεχμέτ γιού του Μουσταφά, οι οποίοι λεηλάτησαν το Ρουφά και το Βαθειακό. Ο μουρτάτης Μεχμέτ μάλλον ήταν χριστιανός που είχε εξισλαμιστεί αλλά δεν είχε ξεχάσει τις ρίζες του.

Αργότερα, στην Αιγυπτιακή απογραφή του 1834, καταγράφεται το χωριό με 10 μουσουλμανικές οικογένειες ενώ το 1842 ο Χουρμούζης Βυζάντιος έγραψε πως είχαν απομείνει 10 οικογένειες μουσουλμάνων και υπήρχαν δυο κατεστραμμένες εκκλησίες.

 

Αρκετά σπίτια ανακατασκευάζονται 

Η εκκλησία του χωριού βρίσκεται δίπλα στο παλιό δημοτικό σχολείο